|
Recensies
Dietrich Bonhoeffer
|
Van Bonnhoefer kan niet gezegd worden dat hij een onversneden Calvinist is. Wel is het oeuvre van deze persoon zonder meer onze aandacht waard.
'Het belang van een schrijver is nooit gelegen in zijn biografie. Zijn belang ligt in zijn literaire werk', zo las ik onlangs bij een recensie van een biografie. Ook is het niet altijd nodig de theoloog achter de theologie te leren kennen. De biografie van Dietrich Bonhoeffer verandert echter de kijk op zijn theologie. Zijn theologie is verweven met zijn levensverhaal en de invloeden die hij onderging. Voor de beschrijving van het leven van Bonhoeffer worden de stroven aangehouden van het schitterende gedicht Mijlpalen op de weg naar de vrijheid. Dit gedicht schreef hij in de zomer van 1944 vanuit de gevangenis als persoonlijk verjaardagscadeau aan zijn vriend Eberhard Bethge. De Mijlpalen op weg naar de vrijheid kunnen achteraf worden geïnterpreteerd als de mijlpalen op Bonhoeffers levensweg.
Ga je op zoek naar de vrijheid, leer dan eerst je ziel en zinnen te beheersen, zodat je niet heen en weer wordt geworpen door je zinnen of je begeerten. Kuis zij je geest en je lichaam, onderworpen aan jezelf en dienstbaar aan het doel, dat hun gesteld is. Niemand ontdekt het geheim van de vrijheid, dan door tucht. Dietrich Bonhoeffer werd geboren op 4 februari 1906 in Breslau. Op grond van een opmerkelijke erfenis bezat hij voorname ouders, zijn vader was hoogleraar in de psychiatrie en neurologie, begaafde broers en zusters en een huis waarin traditie en originaliteit samengingen om een zeer uitzonderlijke sfeer van creatieve kracht te kweken. De opvoeding in huize Bonhoeffer was streng maar liefdevol in een liberale sfeer.
Bonhoeffer had een uitgesproken bedoeling om theologie te gaan studeren, wat aanleiding was tot heftige debatten met zijn broers die natuurwetenschappen en rechten studeerden. Zij deden er alles aan om hem te overtuigen van het zwakke en provinciale karakter van de protestantse kerk in Duitsland, en betreurden het dat een van hun broers zijn leven wilde wijden aan iets dat zo buiten de periferie van de maatschappij stond. Dietrich antwoordde: 'Als de kerk zwak is, zal ik haar hervormen!'
De lijn van Boenhoffers leven wordt in dit eerste deel beschreven. In het tweede deel komt Bonhoeffer zlef aan het woord. Beide delen maken duidelijk hoe zijn theologie een appellerende theologie is, waarin apathie en zelfzucht het veld moeten ruimen voor keuzes, toewijding en dienstbaarheid.
De schrijver studeerde theologie in Utrecht. In 2000 promoveerde hij in Leiden op een studie ‘naar kerk en navolging” |
|
|
